artikelen

Amerika is een groot land met hoge gebouwen en heel gevaarlijke terroristen. Nederland daarentegen is een klein landje met aardige torentjes en kleine boefjes die stiekem prullenbakken en flip-overs in brand steken. Is de wereld sinds 11 september echt minder veilig geworden? Ik geloof eerder dat voor veel mensen de illusie van veiligheid heeft plaatsgemaakt voor een gevoel van kwetsbaarheid.

Naar aanleiding van diverse brandjes verspreidt de directie van de FNT, even adequaat reagerend als de amerikaanse regering, via e-mail en pamfletten de boodschap dat veiligheid een zaak is van ons allemaal. Een open deur die zo afgezaagd is als de leus “Een beter milieu begint bij jezelf”, maar toch iets om even over na te denken. Samen met mijn collega’s ga ik op zoek naar vreemde mensen die in onze gebouwen niet thuis horen. En wat blijkt? Het gebouw zit vol met vreemde mensen! Door talloze schaalvergrotende operaties zijn we een organisatie met 2400 medewerkers en 25.000 studenten geworden. Het gevolg hiervan is een enorme vervreemding. Vervolgens verhuren we lokalen aan buitenstaanders want onze eigen studenten werken tegenwoordig liever thuis (ook vreemd hè).

Uitsmijters hebben geen effect op vreemde mensen die brand stichten. Zelf ben ik nog nooit staande gehouden, terwijl ik voor hen ook een vreemde ben. Jaren geleden in de Vondellaan zat Angela bij de receptie en Annie maakte alles min of meer schoon. Die twee kenden iedereen. Ik pleit ervoor om terug te gaan naar een menselijke schaal en een herkenbare omgeving waar mensen geen vreemden zijn voor elkaar. De toren van Babel, het WTC, anonieme kantoortorens, ze nodigen uit om in opstand te komen tegen autoriteit. “Vluchten kan niet meer, schuilen alleen nog maar, heel dicht bij elkaar”.(F. Halsema, 1977)
Woudenberger, mei 2001

Marijke liep met een vrolijk gevoel door het schoolgebouw op weg naar de directievleugel. Ze werkte al 15 jaar bij de administratie en had het gevoel dat het tijd werd voor iets anders. De berichten over persoonlijke ontwikkelingsplannen hadden haar op het idee gebracht om haar hobby verder te ontwikkelen. De directeur ontvangt haar vriendelijk en Marijke vertelt haar voorstel: “Al jaren lang maak ik poppenhuizen en nu zag ik in een gids een cursus maquettebouwen. Graag zou ik die cursus volgen in het kader van POP, zodat ik straks studenten kan gaan begeleiden die modellen maken.”
Het ontgaat Marijke niet dat de directeur enigszins verrast reageert. “Het is een aardig idee”, zegt hij, “maar ik wil het even nachecken in het FOP”. Het FOP?? Wat was dat nu weer? “Ja, je weet wel, het Faculteits Ontwikkelings Plan…” Enige dagen later kreeg Marijke te horen dat haar voorstel helaas niet binnen het FOP past zodat de cursus niet door de school kan worden bekostigt.

Dezelfde dag kwam ze Jan tegen in de kantine. Terwijl Jan meestal een nogal uitgebluste indruk maakt, is hij nu in een prima stemming. Hij had ook een voorstel ingediend, namelijk om een cursus Pop-muziek te volgen. Marijke vraagt of dat dan wel binnen het FOP past. “Jawel”, vertelt Jan haar, “want als ik klaar ben, neem ik een andere baan en dan vertrek ik hier. Dat past uitstekend binnen de mobiliteits-doelstellingen van deze school. De kosten van de cursus zijn lager dan wat ik kost wanneer ik nog jaren hier blijf.”

Marijke gelooft haar oren niet. Peinzend loopt naar de administratie. Deze keer heb ik het niet goed aangepakt, denkt ze, maar de volgende keer laat ik me niet meer foppen!

De regen drupt zachtjes op mijn tent. Terwijl het gisteren nog tropisch warm was, hebben we vandaag alweer drie flinke buien gehad. Mijn buurman, was zo vriendelijk om de krant van gisteren aan ons uit te lenen. Mijn oog valt op de rellen in Genua; Eén dode en talloze gewonden tijdens protest-acties tegen ‘mondialisering’. Toen ik nog studeerde, gingen we de straat op voor meer democratie en vooral meer studiebeurs. Mondialisering…. Het lijkt zo abstract.

Twee bladzijden verder een ander bericht: Minister Pronk en de Klimaatconferentie in Bonn. Hadden hier geen demonstranten naar toe moeten gaan? Als het zo door gaat met het klimaat kunnen we straks niet meer camperen! Of zijn het toch de Grote Namen die de aandacht trekken in plaats van de thema’s die besproken worden? Terwijl het buiten weer ietsjes harder gaat regenen, denk ik aan die andere ‘klimaatverandering’. Het afgelopen jaar zijn we opgeschrikt door twee rampen, in Enschede en Volendam. Het vertrouwen in een overheid die de zaak goed onder controle heeft is verder afgenomen door een nauwelijks te beheersen MKZ-crisis.

Er lijkt een rode draad door al deze gebeurtenissen te lopen. De café-houder en de vuurwerkfabrikant die de regels aan hun laars lappen zijn uitzonderlijk, maar alleen omdat de rampzalige gevolgen zoveel mensen treft. Omdat duizenden mensen geen boodschap hebben aan veiligheid of aan het milieu verandert ook het sociale klimaat om ons heen. “Laat de overheid het maar oplossen, ik betaal er toch belasting voor”.

De zon breekt door de wolken en de camping komt langzaam weer tot leven. Ik neem me voor om vandaag te beginnen met het scheiden van afval, maar vooral te werken aan een beter klimaat op mijn werk en thuis.